Μαρξιστική Σκέψη - τόμος 9ος
| 
| 
Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 9
Κυκλοφόρησε ο τόμος 9 της Μαρξιστικής Σκέψης. Ο τόμος αφιερώνεται στο μεγαλύτερο μέρος του στο επίκαιρο θέμα της «Κυβέρνησης της Αριστεράς», το οποίο φωτίζεται από διάφορες όψεις.
Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει συνεντεύξεις γνωστών στελεχών από το χώρο του ΣΥΡΙΖΑ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Οι Λ. Βατικιώτης, Ρ. Δούρου, Θ. Καμπαγιάννης, Σ. Σακοράφα, Κ. Σκορδούλης, Π. Σωτήρης, Γ. Τόλιος απαντούν σε μια σειρά ερωτήματα του περιοδικού, παρουσιάζοντας, μέσα από το δικό τους προσωπικό στίγμα, τις προσεγγίσεις και επεξεργασίες που αναπτύσσονται στους βασικούς πολιτικούς φορείς της Αριστεράς. Αυτό το μέρος ολοκληρώνεται με ένα άρθρο της Ιρλανδής πανεπιστημιακού Έ. Σίχαν, όπου καταθέτει τις εμπειρίες της από τα ταξίδια της στη χώρα μας και τις συναντήσεις της με παράγοντες της ελληνικής Αριστεράς.
Το δεύτερο μέρος αφιερώνεται στις πιο πρόσφατες ιστορικές εμπειρίες της κυβέρνησης της Αριστεράς. Με αφορμή και τον πρόσφατο θάνατο του ηγέτη της Βενεζουέλας, διακεκριμένου επαναστάτη Ούγκο Τσάβες, ο Ν. Αναστασιάδης πραγματεύεται τα προβλήματα της μπολιβαριανής διαδικασίας. Από την άλλη μεριά, ο Δ. Καλτσώνης ασχολείται με τα διδάγματα από την τραγική εμπειρία της κυβέρνησης Αλιέντε στη Χιλή.
Στη συνέχεια ακολουθεί ένα αφιέρωμα στην Κομμουνιστική Διεθνή, με αφορμή τα 70 χρόνια από τη διάλυσή της από τον Στάλιν το 1943. Παρουσιάζονται κυρίως οι γόνιμες επεξεργασίες των πρώτων συνεδρίων της Κομιντέρν για το ενιαίο μέτωπο και την εργατική κυβέρνηση. Ο αναγνώστης θα βρει σχετικά κείμενα του Ζινόβιεφ και του 4 Συνεδρίου της Κομιντέρν, καθώς και πρόσφατες αναλύσεις των Τζ. Ρίντελ, Δ. Αστερίου και Π. Βογιατζή.
Ακολουθεί ένα αφιέρωμα στον Μαρξ, με αφορμή τη συμπλήρωση των 130 χρόνων από το θάνατό του. Περιλαμβάνει κείμενα των Χ. Λάσκι, Τ. Μαστρογιαννόπουλου, Ου. Έμετ, Ε. Μαντέλ και Γκ. Πλεχάνοφ. Και ο τόμος ολοκληρώνεται ταιριαστά με ένα άρθρο του Χ. Κεφαλή για την πρόσφατη ταινία του Γαβρά «Το κεφάλαιο», μια έξοχη ανατομία του σύγχρονου παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού με τα μέσα της τέχνης, και ένα μέρος βιβλιοκριτικών.
Για περισσότερες πληροφορίες, Εκδόσεις Τόπος, Πλαπούτα 2 και Καλλιδρομίου, 11473 Αθήνα, τηλ. 210 8222835, info@motibo.com. Βιβλιοπωλείο, τηλ. 210 3221580.
Read MoreΟ κίνδυνος σήμερα αφορά τη συντριβή των εργατικών κατακτήσεων και επιστροφή σε έναν σύγχρονο Μεσαίωνα
Λεωνίδας Βατικιώτης*
ΕΡ.: Τον Ιούνιο του 2012 ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε οριακά να αναδειχτεί πρώτο κόμμα, σήμερα όμως είναι διάχυτη η εντύπωση ότι θα υπερισχύσει στις επόμενες εκλογές και θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Για τον απλό κόσμο που πλήττεται από την κρίση αυτό αποτελεί μια ελπίδα και ένα βήμα εμπρός. Ποιοι όμως είναι οι όροι ώστε αυτό το βήμα να μη μείνει μετέωρο και να οδηγήσει σε ουσιαστικές ριζοσπαστικές αλλαγές;
ΑΠ.: Η υλοποίηση ουσιαστικών ριζοσπαστικών αλλαγών θα εξαρτηθεί από τα βήματα που θα επιτευχθούν στον πυρήνα της Πολιτικής που είναι η οργάνωση του λαού σε αυτοτελή όργανα (ανταγωνιστικά με το κράτος και την αστική πολιτική) και η αναγέννηση του εργατικού κινήματος.
Η ιστορική εμπειρία προσφέρει πλούσια εμπειρία. Μετά την μετάλλαξη της αστικής τάξης σε αντιδραστική –στο τέλος της μεγάλης ύφεσης του 1873-95– η Αριστερά, το οργανωμένο εργατικό κίνημα και η απειλή κινήματος απέσπασαν μέτρα που βελτίωσαν αποφασιστικά τις συνθήκες ζωής. Η νίκη τους επισφραγίστηκε με 25%-36% αυξήσεις στους μισθούς σε Γαλλία, Μ. Βρετανία, Γερμανία, μείωση των ωρών εργασίας σε αυτές τις χώρες και στις ΗΠΑ, ψήφιση νόμων (χωρίς προηγούμενο) που διευκόλυναν τη δράση του συνδικαλιστικού κινήματος, μείωναν το χρόνο εργασίας, εξασφάλιζαν σύνταξη, εβδομαδιαία αργία, υγιεινή και ασφάλεια, κ.ά.
Στην εξέλιξη της κρίσης δημιουργήθηκαν επαναστατικά σοσιαλδημοκρατικά –τότε– εργατικά κόμματα και παράλληλα συνδικαλιστικές οργανώσεις, συνεταιρισμοί, σωματεία αλληλεγγύης. Πραγματοποιήθηκαν ιστορικές διαδηλώσεις, ματωβαμένες απεργίες ενώ στους κύκλους των πρωτοποριών επικρατούσε η πεποίθηση πως η επανάσταση ήταν προ των πυλών.
Η Αριστερά, ενωμένη με το σκοπό της, την κοινωνία της εργατικής χειραφέτησης και την επανάσταση, εμπνέει και εμπνέεται από το εργατικό κίνημα, αλληλεπιδρά στην εσωτερική δυναμική του, αλλάζει τους συσχετισμούς δίχως εντούτοις να φτάνει την επανάσταση. Αυτή όμως η εσωτερική δυναμική του κινήματος, ο καινούργιος συσχετισμός δυνάμεων, σε συνδυασμό με τις τολμηρές, καινοτόμες αλλαγές στην πολιτική και θεωρία της Αριστεράς, τους επαναστατικούς εργατικούς, συνδικαλιστικούς αγώνες, αυτές οι τάσεις στην αλληλοδιαπλοκή τους, οδηγούν τις εξελίξεις στο εργατικό κίνημα. Αυτή η δυναμική, με πρωτεύουσα την επαγγελία και πράξη της κοινωνικής απελευθέρωσης, είναι το υπουργείο των υπουργείων, ο εργατικός νομοθέτης που αναγκάζει στην αποτύπωση σε νόμους υπέρ των κολασμένων της γης.
Read More
“Salus populi suprema lex esto”1
Γιάννης Τόλιος*
ΕΡ.: Τον Ιούνιο του 2012 ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε οριακά να αναδειχτεί πρώτο κόμμα, σήμερα όμως είναι διάχυτη η εντύπωση ότι θα υπερισχύσει στις επόμενες εκλογές και θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Για τον απλό κόσμο που πλήττεται από την κρίση αυτό αποτελεί μια ελπίδα και ένα βήμα εμπρός. Ποιοι όμως είναι οι όροι ώστε αυτό το βήμα να μη μείνει μετέωρο και να οδηγήσει σε ουσιαστικές ριζοσπαστικές αλλαγές;
ΑΠ.: Βασική προϋπόθεση είναι ο ΣΥΡΙΖΑ να τηρήσει τις προγραμματικές του δεσμεύσεις και να μην καταφύγει σε αναδίπλωση μπροστά στις δυσκολίες. Σήμερα ο λαός βιώνει τις συνέπειες των μνημονιακών μέτρων της τρικομματικής κυβέρνησης (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ) υπό την εποπτεία της «τρόικα» (ΕΕ-ΔΝΤ-ΕΚΤ) που τον έχουν φέρει στην εξώθυρα του Άδη. Επιπλέον έχει απηυδήσει από τις «λαμογιές» του κατεστημένου, τις «λίστες Λαγκάρντ», τη φοροδιαφυγή-φοροκλοπή, τη δήμευση της δημόσιας περιουσίας, τη λεηλασία του λαϊκού εισοδήματος, την καταρράκωση της εθνικής αξιοπρέπειας. Θα επιδοκιμάσει λοιπόν και θα στηρίξει μια κυβέρνηση που θα κάνει πράξη τις φιλολαϊκές της διακηρύξεις. Κρίσιμη επίσης προϋπόθεση είναι η ανάπτυξη ισχυρού ριζοσπαστικού κινήματος αντίστασης και ανατροπής του Μνημονίου και η στήριξη σε αυτό ώστε η ανάληψη της διακυβέρνησης με κορμό το ΣΥΡΙΖΑ να σταθεί ικανή να σταματήσει την παραπέρα βύθιση της κοινωνίας στην κρίση και με άμεσα μέτρα να μπούμε στο δρόμο της ανάκαμψης. Τέλος, καίριο ρόλο θα παίξει η ευρύτερη συσπείρωση των αριστερών-ριζοσπαστικών δυνάμεων ώστε να ενισχυθεί η δυναμική των κοινωνικών μετασχηματισμών και να καμφθεί η αντίσταση της αντίδρασης. Όλα αυτά βέβαια χρειάζεται να βρουν έκφραση σε μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Read More
Χρειαζόμαστε Αριστερά με αντικαπιταλιστική στρατηγική, που θα επιμένει ότι υποκείμενο της αλλαγής είναι η τάξη
Θανάσης Καμπαγιάννης*
ΕΡ.: Τον Ιούνιο του 2012 ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε οριακά να αναδειχτεί πρώτο κόμμα, σήμερα όμως είναι διάχυτη η εντύπωση ότι θα υπερισχύσει στις επόμενες εκλογές και θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Για τον απλό κόσμο που πλήττεται από την κρίση αυτό αποτελεί μια ελπίδα και ένα βήμα εμπρός. Ποιοι όμως είναι οι όροι ώστε αυτό το βήμα να μη μείνει μετέωρο και να οδηγήσει σε ουσιαστικές ριζοσπαστικές αλλαγές;
ΑΠ.: Τα εκλογικά αποτελέσματα του Μάη-Ιούνη 2012 ήταν το επιστέγασμα διεργασιών που ξετυλίγονται στην ελληνική κοινωνία όλα τα προηγούμενα χρόνια, ιδίως όμως μετά την εκλογή του ΠΑΣΟΚ το 2009 και την είσοδο στο Μνημόνιο. Ραχοκοκαλιά αυτών των διεργασιών αποτέλεσε η οργανωμένη κίνηση της εργατικής τάξης ενάντια στις μνημονιακές πολιτικές, με πάνω από 25 γενικές απεργίες, σημαντικούς κλαδικούς αγώνες και απεργιακές μάχες σε εργατικούς χώρους, αλλά και κινήματα όπως αυτό των Πλατειών το καλοκαίρι του 2011, κλπ.
Read More
Οι Μαρξ και Ένγκελς και η «Ένωση των Κομμουνιστών»
του Τάκη Μαστρογιαννόπουλου*
Η περίοδος μετά το 1844 δεν ήταν μόνο μια περίοδος στην οποία οι Μαρξ και Ένγκελς αποσαφήνισαν και επεξεργάστηκαν τις κομμουνιστικές τους απόψεις. Ήταν επίσης η περίοδος στην οποία ωρίμαζαν οι κοινωνικές αντιφάσεις που έμελλε να οδηγήσουν στη μεγάλη πανευρωπαϊκή επανάσταση του 1848. Στις συνθήκες αυτές ο Μαρξ, από κοινού με τον Ένγκελς, προσανατολίστηκαν βαθμιαία στην πολιτική δράση και στην προσπάθεια για τη συγκρότηση μιας επαναστατικής πρωτοπορίας του κινήματος, από κοινού με άλλους εξόριστους Γερμανούς και άλλων εθνοτήτων αγωνιστές, που από τη δεκαετία του 1830 είχαν συγκροτήσει πρώτα στο Παρίσι και αργότερα στο Λονδίνο την «Ένωση των Δικαίων», μια πρώιμη κομμουνιστική οργάνωση.
Για όλη αυτή την περίοδο, και μέσα στο βάθος της οικονομικής κρίσης του 1844-46, ο Μαρξ και ο Ένγκελς επιχείρησαν να επιδράσουν πάνω στις θεωρητικές απόψεις τόσο των μελών της «Ένωσης των Δικαίων» όσο και του εργατικού κινήματος γενικότερα. Η παραμονή και των δύο στις Βρυξέλλες τους έδωσε τη δυνατότητα να συζητήσουν σε βάθος τις απόψεις τους και να αναγνωρίσουν την ταυτότητα των αντιλήψεών τους, γεγονός που τους επέτρεψε να καταμερίσουν τις θεωρητικές τους εργασίες. Ταυτόχρονα, όμως, είχαν ως στόχο και την ανάπτυξη των ιδεών τους μέσα στο εργατικό κίνημα. Ο Ένγκελς, αναφερόμενος σ’ εκείνη την περίοδο, τόνισε τις προτεραιότητές τους: «Ήμασταν υποχρεωμένοι να θεμελιώσουμε επιστημονικά την άποψή μας. Αλλά ήταν εξίσου σπουδαίο για μας να κερδίσουμε με τις πεποιθήσεις μας το ευρωπαϊκό και πριν απ’ όλα το γερμανικό προλεταριάτο».
Read More
Μαρξιστική Σκέψη - τόμος 8ος
Δελτίο Τύπου
Δελτίο Τύπου Κυκλοφόρησε ο τόμος 8 της "Μαρξιστικής Σκέψης". Ο τόμος συνεχίζει το αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση που ξεκίνησε με τον προηγούμενο τόμο 7, περιλαμβάνοντας όμως αυτή τη φορά κυρίως πρωτότυπες συνεισφορές, καθώς και πλούσιο και σπάνιο φωτογραφικό υλικό. Το αφιέρωμα χωρίζεται σε 3 μέρη. Το πρώτο μέρος περιέχει κείμενα επιφανών μαρξιστών, όπως οι Ρ. Λούξεμπουργκ, Λ. Τρότσκι, Ε. Χ. Καρ, Γκ. Λούκατς και Τζ. Νόβακ. Πραγματεύονται σημαντικά θέματα της συγκρότησης των επαναστατικών κινημάτων, του πλαισίου ανάπτυξης των ιμπεριαλιστικών αντιθέσεων, της αντίθεσης σχεδίου-αγοράς στο σοσιαλισμό, της μεταβατικής περιόδου και της εμπειρίας από τα προβλήματά της στην ΕΣΣΔ. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται μετέπειτα και τωρινές αναλύσεις μαρξιστών και άλλων ερευνητών κυρίως ιστορικού χαρακτήρα, για διάφορες πτυχές της επανάστασης, από το ρόλο των Σοβιέτ ως την προσωπικότητα και τη συνεισφορά του Λένιν. Ο αναγνώστης θα βρει κείμενα των Π. Βογιατζή, Ε. Αστερίου, Τ. Μαστρογιαννόπουλου (με θέμα τον ρόλο της μαζικής αυτενέργειας, των σοβιέτ και του κόμματος στην περίοδο της εξέγερσης), Δ. Καρέλλα και Ου. Τσάμπερλιν (ρωσικές επαναστάσεις του 1905 και του Φλεβάρη 1917), Α. Κλόκε (Οκτωβριανή Επανάσταση και εθνικό ζήτημα), Βλ. Αγτζίδη (η άγνωστη εμπειρία των ελληνικών πληθυσμών και των Ελλήνων κομμουνιστών στον Καύκασο), Κ. Παλούκη (η εικόνα του Τρότσκι στον ελληνικό αστικό και κομμουνιστικό Τύπο του Μεσοπολέμου), Ζ. Μασόν και Γ. Μανιάτη (Οκτωβριανή Επανάσταση και τέχνη) και Η. Κουρκουνάκη (το σκάκι στη Σοβιετική Ένωση). Τέλος, τρία κείμενα των Β. Μποντς Μπρούεβιτς, Α. Βορόνσκι και Ντ. Ρέντον παρουσιάζουν πτυχές της καθημερινής πρακτικής του Λένιν και αναλύουν τη συμβολή του στο επαναστατικό κίνημα. Στο τρίτο μέρος υπάρχουν αποτιμήσεις της εμπειρίας της ΕΣΣΔ από Ρώσους μαρξιστές διανοούμενους και προσωπικές μαρτυρίες της Γκ. Σοκολνίκοβα και του Μ. Μπίνετς. Ακόμη ο αναγνώστης θα βρει άρθρα και αναλύσεις των Α. Τόλιου (η ΕΣΣΔ από τη νίκη του Οκτώβρη ως το θάνατο του Στάλιν), Χρ. Κεφαλή (θεωρίες για τη φύση της ΕΣΣΔ), Ντ. Κοτζ (οι συνέπειες της διάλυσης της ΕΣΣΔ στο διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα) και Α. Χρύση (η παιδαγωγική σημασία της Οκτωβριανής Επανάστασης). Και ο τόμος ολοκληρώνεται με τα αποτελέσματα μιας εμπειρικής έρευνας που διεξήγαγε η "Μαρξιστική Σκέψη" σχετικά με τις απόψεις του κοινού για την Οκτωβριανή Επανάσταση και τη σύνολη εμπειρία της ΕΣΣΔ. Για περισσότερες πληροφορίες, Εκδόσεις Τόπος, τηλ.: 210 8222835. Βιβλιοπωλείο, τηλ. 210 3221580, Επικοινωνία: bookstore@motibo.com. Read More
Ρόζα Λούξεμπουργκ - Το προλεταριάτο στα γόνατα
Το προλεταριάτο στα γόνατα
της Ρόζα Λούξεμπουργκ*
Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από μια επαναστατική περίοδο για να απελευθερώσουμε τον τρόπο σκέψης μας από τα περιοριστικά δεσμά της ρουτίνας. Η πραγματική ιστορία, όπως και η δημιουργός φύση, είναι πολύ πιο παράξενη και γόνιμη στις ιδιοτροπίες της από ό,τι ένας σχολαστικός που διαρκώς ταξινομεί και συστηματοποιεί. Τα πρώτα νέα που έφθασαν στις άλλες χώρες για το παρακλητικό προσκύνημα του προλεταριάτου της Πετρούπολης, με γενικευμένο τρόπο προκάλεσαν ανάμεικτα και, αναμφίβολα, μελαγχολικά συναισθήματα. Στο νηφάλιο Ευρωπαίο, που κούνησε το κεφάλι του με θλίψη για τούτη την καταστροφική τύφλωση ενός λαού, του φάνηκε μια παράδοξη σκηνή πρωτόγονης απλοϊκότητας, όχι δίχως κάποια χροιά τραγικού μεγαλείου, καλυμμένη με ασυνήθιστα και ενοχλητικά πέπλα μυστικισμού. Το Παρίσι, τα οδοφράγματα, μια τελείως δυτικού τύπου κατάσταση, μας ήρθε στο νου μονάχα από το κανόνι στη Βασίλι Οστρόφ1 και από την, κυριολεκτικά, θανάσιμη θέρμη με την οποία η ασυνήθιστη λιτανεία έγινε δεκτή από τον Τσαρισμό. Πειστήκαμε δε τελείως ότι δεν επρόκειτο για κάποιο ανατολίτικο καραβάνι αλλά για μια σύγχρονη προλεταριακή επανάσταση όταν διαβάσαμε για τις ταραχές σε όλες τις άλλες πόλεις της Ρωσίας, ταραχές που έπαιρναν τη ρώσικη μορφή: γενική απεργία μαζί με μαζική διανομή σοσιαλιστικών προκηρύξεων. Παρά τον πλήρη σεβασμό μας για τις προκηρύξεις, θα πρέπει να τονίσουμε πόσο λάθος θα ήταν να συμπεράνουμε πως ήταν αυτές που έβαλαν σε κίνηση την επανάσταση. Και σε αυτήν τη ρώσικη επανάσταση της οποίας σήμερα είμαστε μάρτυρες, το καθήκον της σοσιαλδημοκρατίας είναι απλά να διατυπώσει την επαναστατική άποψη της προλεταριακής επανάστασης, να παράσχει την καθαρή έκφρασή της, να την απαλλάξει από το περίβλημα της στοιχειακής έκρηξης. Ο επαναστατικός πυρήνας είναι εξαρχής παρών σε όλες εκδηλώσεις – και στην αστραπιαία εξαπλούμενη γενική απεργία και στις παρακλήσεις του προλεταριάτου της Πετρούπολης. Read More
Βλαντιμίρ Μπρούεβιτς - Μια συνάντηση του Λένιν με τον Κροπότκιν
Μια συνάντηση του Λένιν με τον Κροπότκιν
του Βλαντιμίρ Μποντς Μπρούεβιτς*
Μετά την επανάσταση του Φλεβάρη, στις 12 Ιούνη του 1917, ο Π. Α. Κροπότκιν επέστρεψε στη Ρωσία από την Αγγλία, στην Πετρούπολη, όπου ήθελε να ζήσει. Σύντομα, όμως, άλλαξε γνώμη και μετακόμισε στη Μόσχα. Μια μέρα, μέσα στο 1918, μια συγγενής του Πιοτρ Αλεξέγιεβιτς Κροπότκιν –η κόρη του, αν θυμάμαι καλά, μαζί με το σύζυγό της– παρουσιάστηκε στο γραφείο μου στην επιτροπή του Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού (Σοβναρκόμ) και μου είπε για τα προβλήματα που αναγκαζόταν να υπομείνει αναζητώντας μια κατοικία. Ήταν σαφές ότι αυτό ήταν το αποτέλεσμα μιας γιγαντιαίας παρανόησης αφού ο Πιοτρ Αλεξέγιεβιτς, ως βετεράνος της επανάστασης, προφανώς είχε το δικαίωμα σε μια κατοικία, ακόμη και κατά τη θυελλώδη αυτή επαναστατική περίοδο. Έτσι ήρθα πάλι σε επαφή με τον Π. Α. Κροπότκιν, τον οποίο γνώριζα από το παρελθόν. Ενημέρωσα αμέσως τον Βλαντιμίρ Ίλιτς και αυτός αμέσως με διέταξε να εκδώσω μια άδεια κατοικίας στο όνομα του Πιοτρ Αλεξέγιεβιτς, κάτι που έκανα άμεσα. Λίγο αργότερα τον επισκέφτηκα για να μάθω πώς περνούσε και η συνάντησή μας ήταν εξαιρετικά πρόσχαρη και εγκάρδια. Ο Πιοτρ Αλεξέγιεβιτς ζούσε πολύ λιτά· στο δωμάτιό του υπήρχαν πολλά βιβλία και τα πάντα έδειχναν ότι ήταν επίπονα απασχολημένος με φιλολογικό έργο. Αμέσως μετά την επανένωσή μας ανέφερε τη στάση του απέναντι στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Η μπολσεβίκικη επανάσταση τον είχε εκπλήξει σε ήδη προχωρημένη ηλικία και κατά τη γνώμη του μόνο άτομα κάτω των σαράντα μπορούσε να συμμετέχουν ενεργά σε μια επανάσταση. Όταν αντέτεινα ότι όλο το παράνομο τμήμα του κόμματός μας, που είχε επαναστατική εμπειρία, ήταν ήδη πάνω από αυτή την ηλικία, απάντησε: «Αυτή είναι η περίπτωση στη Ρωσία. Πράγματι, εδώ έχουμε επιφανείς επαναστάτες πενήντα ετών και άνω. Όμως, όσο αφορά την ηλικία μου... αυτό είναι ένα άλλο θέμα...» Τα γεγονότα της περίπλοκης ζωής μας τότε, όμως, τον κρατούσαν πολύ απασχολημένο, και όταν οι Λευκοί και οι εχθροί των Σοβιέτ περικύκλωναν τη Σοβιετική Ρωσία συμπαραστεκόταν πλήρως στην τύχη του μεγάλου προλεταριακού κινήματος. Read More
Τζορτζ Νόβακ - Το πρόβλημα των μεταβατικών σχηματισμών
Το πρόβλημα των μεταβατικών σχηματισμών του Τζορτζ Νόβακ*
Το πρόβλημα των μεταβατικών σχηματισμών έχει τεράστια μεθοδολογική σημασία τόσο στις φυσικές όσο και στις κοινωνικές επιστήμες. Έχει ιδιαίτερη θεωρητική και πολιτική σημασία για τους σύγχρονους μαρξιστές, γιατί ο 20ός αιώνας είναι κατ’ εξοχήν μια εποχή μετάβασης από έναν κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό σε έναν άλλο. Κάθε εποχή στην εξέλιξη της ανθρωπότητας έχει την κυρίαρχή της μορφή της οικονομίας, της πολιτικής και του πολιτισμού. Στον 18ο και 19ο αιώνα, αυτή ήταν το καπιταλιστικό σύστημα στο στάδιο της επέκτασης. Η διακριτική γενική μορφή του 20ού αιώνα, είναι ο μεταβατικός χαρακτήρας του. Πρόκειται για μια περίοδο ταχείας και γεμάτης σπασμούς κίνησης από την κυριαρχία του παγκόσμιου καπιταλισμού ως τελικής μορφής της ταξικής κοινωνίας προς την ίδρυση μετακαπιταλιστικών κρατών προσανατολισμένων στο σοσιαλισμό, που θα εξαλείψουν όλα τα ίχνη των ταξικών διαφοροποιήσεων. «Το παλιό που επιζεί μέσα στο καινούριο το αντιμετωπίζουμε στη ζωή σε κάθε βήμα στη φύση, καθώς και στην κοινωνία», παρατήρησε ο Λένιν στο Κράτος και Επανάσταση. Το έγραψε αυτό στη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου και της Ρωσικής Επανάστασης – των δύο κατακλυσμικών γεγονότων που μας εισήγαγαν στη νέα εποχή της ιστορίας. Παρότι αυτή η εποχή διαρκεί ήδη 50 χρόνια, είναι μακριά από την ωριμότητα, και τα παράγωγά της υποφέρουν από πολλές ασθένειες διακριτικές της παιδικής ηλικίας. Read More
Βλάσης Αγτζίδης - Όταν οι Έλληνες Κομμουνιστές πήραν την εξουσία
Όταν οι Έλληνες Κομμουνιστές πήραν την εξουσία
του Βλάση Αγτζίδη*
Από τη στιγμή που τα σύγχρονα σύνορα χαράχτηκαν όταν οι πολυεθνικές Αυτοκρατορίες παραχώρησαν μέσα από βασανιστικές διεργασίες τη θέση τους στα εθνικά κράτη, συνηθίσαμε να θεωρούμε ότι το άπαν βρίσκεται εντός των συνόρων. Τα ελλαδικά όρια όπως τελικά διαμορφώθηκαν με την τραγωδία του ’22 επεκτάθηκαν και στον τρόπο αντίληψης της σύγχρονης ιστορίας. Ο τρόπος αυτός επεκτάθηκε και στη θεώρηση της ιστορίας της ελληνικής Αριστεράς. Μιας Αριστεράς τόσο πολύμορφης και πολυδιάστατης, όσο και ο παλιός οικουμενικός κόσμος πριν αυτός περιοριστεί από τα σύνορα και τις νόρμες του εθνικού κράτους. Μόνο μια από τις πολλές εκδοχές έγινε κυρίαρχη γιατί επιβίωσε του αδυσώπητου ιστορικού χρόνου. Η Αριστερά των Ελλήνων στη Σμύρνη, την Τραπεζούντα, την Κωνσταντινούπολη, την Οδησσό και το Σοχούμι εξαφανίστηκε εντελώς από το πεδίο, ακόμα και αυτό των ιστορικών. Και όμως! Κάποιες απ’ αυτές τις εκδοχές, ίσως και να ήταν σπουδαιότερες στο χρόνο τους από αυτήν που τελικά επέζησε. Read More
|
|
