Μαρξιστική Σκέψη τόμος 14ος

Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 14, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2014

Δελτίο Τύπου

 

 

Στην ιστορία του ΣΕΚΕ και του ΚΚΕ αφιερώνεται ο νέος τόμος 14 της Μαρξιστικής Σκέψης. Το αφιέρωμα καλύπτει την περίοδο 1918-1957, από την ίδρυση του ΣΕΚΕ και του ΚΚΕ ως την απομάκρυνση του Ζαχαριάδη από την ηγεσία. Χωρίζεται σε δυο μέρη, ένα μέρος αναλύσεων και ένα ντοκουμέντων.

Στο πρώτο μέρος, ο αναγνώστης θα βρει κείμενα για τη συγκρότηση του ΣΕΚΕ, την πορεία του ΚΚΕ στη δεκαετία του ’20 και του ’30, το ΕΑΜ, τον εμφύλιο και τη μετεμφυλιακή περίοδο, για αντιπροσωπευτικές μορφές της περιόδου και για τη δημοκρατία στο κόμμα και στο κίνημα.

Ο Τάκης Μαστρογιαννόπουλος αναλύει την πρώιμη περίοδο του ελληνικού σοσιαλιστικού κινήματος ως την ίδρυση του ΣΕΚΕ, ενώ ο Δημήτρης Αστερίου εξετάζει την πορεία του ΣΕΚΕ ως την ίδρυση του ΚΚΕ. Οι Γιώργος Πετρόπουλος και Βλάσης Αγτζίδης αναφέρονται στην πολιτική του ΣΕΚΕ στο Μικρασιατικό Ζήτημα. Οι Δημήτρης Κατσορίδας και Κώστας Παλούκης εξετάζουν τις εσωκομματικές διαμάχες στο ΣΕΚΕ και το ΚΚΕ των χρόνων 1922-1927, ενώ ο Κώστας Παλούκης αποτιμά την πορεία σταλινοποίησης του ΚΚΕ και τη διαμάχη του με τον αρχειομαρξισμό. Ο Θόδωρος Κουτσουμπός αναλύει τις μορφές της λαϊκής εξουσίας στην Εαμική Αντίσταση και ο Μιχάλης Λυμπεράτος την ήττα του ΔΣΕ και την πορεία του λαϊκού κινήματος και του ΚΚΕ μετά τον εμφύλιο. Τέλος, ο Δημήτρης Καλτσώνης αναφέρεται στα ζητήματα της εσωκομματικής δημοκρατίας μέσα στο κομμουνιστικό κίνημα.

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται ντοκουμέντα από τους ιστορικούς πρωταγωνιστές: Ο λόγος του Άρη Βελουχιώτη στη Λαμία και η επιστολή του προς τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ· αποσπάσματα από το βιβλίο του Γιάννη Πετσόπουλου Τα Πραγματικά Αίτια της Διαγραφής μου από το ΚΚΕ (1946), μέρη από τις αναμνήσεις του Κώστα Σιαπέρα για τον αγώνα του ΔΣΕ, η πλατφόρμα του Κώστα Καραγιώργη στην 3η Συνδιάσκεψη του ΚΚΕ στα 1950, τα τρία γράμματα του Νίκου Ζαχαριάδη για τον πόλεμο καθώς και μια σειρά μετέπειτα κείμενά του, αποσπάσματα από τις αναμνήσεις του Γιάννη Ιωαννίδη, ένα κείμενο του Δημήτρη Μπάτση για τον Γληνό, η αλληλογραφία Στάλιν-Τσόρτσιλ για την Ελλάδα στα 1944-45 και τα πρακτικά από το Β΄ Εθνικό Συμβούλιο του ΣΕΚΕ στα 1924. Τα τελευταία προλογίζονται από τον Δημήτρη Χαροντάκη, ενώ το μέρος των ντοκουμέντων παρουσιάζεται με ένα εισαγωγικό κείμενο του Χρήστου Κεφαλή.

Όπως σημειώνεται και στο εισαγωγικό του τόμου:

«Σε κάθε κρίσιμη καμπή στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος η επιστροφή στις αφετηρίες αποκτά μεγάλη σημασία. Η ιστορική έρευνα, η ακριβής γνώση των γεγονότων και η βάσει αρχών αποτίμησή τους, αποτελούν συστατικά στοιχεία της. Έτσι μπορεί να αντλήσει κανείς διδάγματα από το παρελθόν, να ξεκαθαρίσει εμπόδια και νόθες καταστάσεις, να δει το παρόν με νέο φως, αποσαφηνίζοντας προσανατολισμούς και προοπτικές».

 

Πληροφορίες: Εκδόσεις Τόπος, Πλαπούτα 2 και Καλλιδρομίου , info@motibo.com, τηλ. 210 8222835, βιβλιοπωλείο τηλ. 210 3221580.

 

 

 

Περιεχόμενα

Εισαγωγικό Σημείωμα

ΣΕΚΕ • ΚΚΕ – Αναλύσεις

ΤΑΚΗΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Το ελληνικό εργατικό κίνημα ως την ίδρυση του ΣΕΚΕ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΥ Aπό το ΣΕΚΕ στο ΚΚΕ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Η Μικρασιατική Εκστρατεία και το ΣΕΚΕ (Κ)

ΒΛΑΣΗΣ ΑΓΤΖΙΔΗΣ Η πολιτική του ΣΕΚΕ στο Μικρασιατικό Ζήτημα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΤΣΟΡΙΔΑΣ & ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΛΟΥΚΗΣ Εσωκομματικές διαμάχες του ΣΕΚΕ – ΚΚΕ στην περίοδο 1922-1927

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΛΟΥΚΗΣ Η σταλινοποίηση του ΚΚΕ: η ανάδειξη του αρχειομαρξιστικού εχθρού και η στροφή προς τους οικονομικούς αγώνες

ΘΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΟΣ Μορφές εναλλακτικής εξουσίας στην Ελεύθερη Ελλάδα του βουνού

ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΥΜΠΕΡΑΤΟΣ Το αριστερό κίνημα μετά τον εμφύλιο

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ Ζαχαριάδης και Ασημίδης: Η άνοδος και η πτώση δυο ιστορικών στελεχών του ΚΚΕ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΤΣΩΝΗΣ Η δημοκρατία στα επαναστατικά κόμματα της εργατικής τάξης

 

ΣΕΚΕ • ΚΚΕ – Ντοκουμέντα

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΗΣ Μερικά ζητήματα της ιστορίας του ΚΚΕ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΡΟΝΤΑΚΗΣ Το Β΄ Εθνικό Συμβούλιο του ΣΕΚΕ (Κ)

Εθνικόν Συμβούλιον ΣΕΚΕ(Κ) 3-8 Φεβρουαρίου 1924

Λόγος του Άρη Βελουχιώτη στη Λαμία

Επιστολή του Άρη Βελουχιώτη προς τα μέλη της ΚΕ του ΚΚΕ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Τα πραγματικά αίτια της διαγραφής μου από το ΚΚΕ

ΚΩΣΤΑΣ ΣΙΑΠΕΡΑΣ Μυστικοί δρόμοι του Δημοκρατικού Στρατού. Από τη Βάρκιζα στο Μπούλκες

ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ Τα τρία γράμματα και ένα άρθρο για τον πόλεμο

ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ Δέκα χρόνια πάλης

ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ Στο ιδεολογικό μέτωπο

ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ Η Διαθήκη του Νίκου Ζαχαριάδη

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΗΣ Η «Πλατφόρμα Καραγιώργη»

Από την αλληλογραφία ΣτάλινΤσόρτσιλ, 1944-45

ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Αναμνήσεις

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΤΣΗΣ Το δίδαγμα του Γληνού

 

Θόδωρος Κουτσουμπός - Μoρφές εναλλακτικής εξουσίας στην Ελεύθερη Ελλάδα του βουνού

Μορφές εναλλακτικής εξουσίας στην Ελεύθερη Ελλάδα του βουνού

 

του Θόδωρου Κουτσουμπού*

5. Oι Nέοι Θεσμοί – Λαϊκή Αυτοδιοίκηση και Λαϊκή Δικαιοσύνη

Στηριζόμενη στην ένοπλη δύναμη του αντάρτικου, η νέα, αναδυόμενη εξουσία άρχισε να δημιουργεί τους δικούς της θεσμούς. Λαϊκή Aυτοδιοίκηση, Λαϊκή Δικαιοσύνη, Eπιτροπές διανομής τσιφλικιών, γενικές συνελεύσεις, ήταν οι καινούργιοι όροι που άρχισαν να ακούγονται στα χωριά.

Aρχικά οι θεσμοί της Λαϊκής Aυτοδιοίκησης και Λαϊκής Δικαιοσύνης εμφανίστηκαν στην Eυρυτανία τον Δεκέμβρη του 1942. Σύντομα, κάτω από την πίεση των γεγονότων, λίγο πολύ αυθόρμητα, άρχισαν να εξαπλώνονται και σε άλλες περιοχές της Στερεάς, στη Θεσσαλία και σ’ ολόκληρη την Eλλάδα. Kαθώς πλήθαιναν οι αντάρτες που έβγαιναν στο βουνό, οι παλιές κρατικές αρχές, οι διορισμένες από τη δικτατορία του Mεταξά, εγκατέλειπαν τα χωριά και πήγαιναν να βρουν καταφύγιο στα αστικά κέντρα, στο πλάι των αρχών Kατοχής. H κατάρρευση του παλιού αστικού κρατικού μηχανισμού έκανε αναγκαία την οικοδόμηση νέων οργάνων.

H πρωτοβουλία για τη δημιουργία αυτών των θεσμών ανήκε σε τοπικά στελέχη του KKE, αν και η ηγετική ομάδα του KKE αρχικά αντιμετώπισε επιφυλακτικά έως εχθρικά το σχηματισμό τους. Όπως γράφει ο Θ. Tσουπαρόπουλος20, «Είναι χαρακτηριστικό ότι πολύ αργότερα και το ΕΑΜ και το ΚΚΕ είδαν τη σημασία των λαογέννητων θεσμών και ήρθαν με το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ να υιοθετήσουν τους νέους θεσμούς, εμπνεόμενοι από τη δημιουργία των αγωνιστών της Ευρυτανίας...

Η επιφυλακτικότητα της ηγεσίας του κινήματος στην αποδοχή των καινοφανών λαοκρατικών θεσμών υπαγορεύονταν ως ένα βαθμό και από την προγραμματική διακήρυξη του ΕΑΜ (“Τίείναι και τί θέλει το ΕΑΜ”), που άφηνε όλα τα θέματα της οργάνωσης της πολιτείας για τη μετά την απελευθέρωση περίοδο, φοβούμενο την κατηγορία ότι σφετερίζεται την εξουσία προτού αποφανθεί ο ελεύθερος λαός».

Χωρίς κεντρική καθοδήγηση, με πρωτοβουλία του τοπικού στελέχους του ΚΚΕ Γεωργούλα Μπέικου και των συντρόφων του, τον Αύγουστο του 1941 έγινε η πρώτη απόπειρα σχηματισμού μιας επιτροπής που θα αντιμετώπιζε τα τοπικά προβλήματα. Στο μυαλό τους ήταν ζωντανή η εμπειρία από μια αντίστοιχη επιτροπή που είχε δημιουργηθεί προπολεμικά, το 1935. Η επιτροπή εκείνη, που είχαν ιδρύσει οι κάτοικοι του χωριού Καροπλέσι Ευρυτανίας, ονομάστηκε «Συμβιβαστική Επιτροπή» και στόχευε στην επίλυση των τοπικών διαφορών που ανέκυπταν μεταξύ των κατοίκων χωρίς την προσφυγή στα αστικά δικαστήρια και χωρίς τη μεσολάβηση δικηγόρων. Σύντομα παρόμοιες επιτροπές άρχισαν να σχηματίζονται και σε άλλα χωριά. Η δικτατορία του Μεταξά απαγόρευσε τη λειτουργία τέτοιων επιτροπών, όμως ήταν μια θετική εμπειρία που δεν μπορούσε να σβήσει από τη μνήμη των κατοίκων της περιοχής.

 

Περισσότερα...

 

Βλάση Αγτζίδη - Η πολιτική του ΣΕΚΕ στο Μικρασιατικό Ζήτημα

Η πολιτική του ΣΕΚΕ στο Μικρασιατικό Ζήτημα

 

του Βλάση Αγτζίδη*

Τουρκικός εθνικισμός και γερμανικός ιμπεριαλισμός

Ο μιλιταριστικός τουρκικός εθνικισμός υπήρξε ο καταλύτης των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς Ανατολής. Οι στρατιωτικοί που τον εξέφρασαν χαρακτηρίζονταν από ακραία εθνικιστική υπεροψία. Αποκαλυπτική είναι μια σύσταση του Ισμέτ Ινονού προς τους νέους αξιωματικούς: «Ο σουλτάνος είναι εχθρός σας. Είναι επτά γενεών εχθρός σας… ακόμα και ο λαός είναι εχθρός σας»12. Με την εμφάνισή του ο όρος «Τούρκος» άρχισε να αποκτά θετική σήμανση, ενώ για πρώτη φορά ο χώρος που καταλάμβανε η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρχίζει να περιγράφεται ως «Τουρκία» 13. Ο Τζελάλ Μπαγιάρ (Celal Bayar) αναφέρει ότι οι Νεότουρκοι αντιμετώπιζαν τους Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως «εσωτερικά καρκινώματα».14 Η αντίληψη που διαμόρφωσε η νεοτουρκική ηγεσία στους αξιωματικούς που προσχώρησαν στο κίνημα, εμπεριείχε την επιφύλαξη, αν όχι και την εχθρότητα απέναντι στο λαό. Το αντιχριστιανικό κλίμα και η τάση για ισλαμικό Τζιχάντ (Ιερό πόλεμο κατά των μη μουσουλμάνων) είχε αρχίσει να διαμορφώνεται.

Η νεοτουρκική ακροδεξιά (Τζεμάλ, Εμβέρ, Ταλαάτ) εξέφραζε τα προαστικά μουσουλμανικά στρώματα που επιδίωκαν το σταμάτημα τόσο των πραγματικών μεταρρυθμίσεων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία όσο και της απόδοσης ίσων δικαιωμάτων σ’ όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκεύματος και εθνικής καταγωγής. Τον αντεπαναστατικό χαρακτήρα αλλά και «την κοινωνική ανωριμότητα» ξεσκέπασαν «γρήγορα και καθαρά» οι Γερμανοί σοσιαλιστές.15 Η φιλελεύθερη πτέρυγα που εκπροσωπούνταν από τον Πρίγκιπα Σαμπαχαεντίν και είχε την αποδοχή και των προοδευτικών στοιχείων από την ελληνική και αρμενική κοινότητα, θα ηττηθεί από τους στρατιωτικούς. Ο Πρίγκιπας Σαμπαχαεντίν εξέφρασε τις πιο προοδευτικές οθωμανικές δυνάμεις που εμφορούνταν από το πνεύμα του διαφωτισμού και επεδίωκαν τη διαμόρφωση ενός κράτους δικαίου16.

Περισσότερα...

 

Γιώργος Πετρόπουλος - Η Μικρασιατική Εκστρατεία και το ΣΕΚΕ (Κ)

Η Μικρασιατική Εκστρατεία και το ΣΕΚΕ (Κ)

 

του Γιώργου Πετρόπουλου*

 

Η Συνθήκη των Σεβρών: Η ανατολή και η δύση της μεγάλης ιδέας

Δεκαπέντε μήνες μετά την απόβαση των ελληνικών στρατευμάτων στη Σμύρνη –στις 28 Ιουλίου/ 10 Αυγούστου του 1920– ακολούθησε η Συνθήκη των Σεβρών, που αλυσόδεσε ολοκληρωτικά την ελληνική πλευρά στα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων εξυψώνοντας στα ουράνια τον μεγαλοϊδεατισμό της ελληνικής αστικής τάξης, πριν τον ξαπλώσει φαρδύ-πλατύ στα λασπόνερα της καταστροφής που ακολούθησε.

Η Συνθήκη των Σεβρών περιλάμβανε 433 κύρια άρθρα κι ένα μεγάλο αριθμό μακροσκελών παραρτημάτων.

Στα βασικά της σημεία η συνθήκη προέβλεπε23: Την παραχώρηση στην Ελλάδα της Ανατολικής Θράκης μέχρι και τα προάστια της Κωνσταντινούπολης, όπως επίσης και των νησιών Ίμβρου και Τενέδου. Την παραχώρηση στην Ελλάδα από το Σουλτάνο της άσκησης των κυριαρχικών του δικαιωμάτων σ’ όλη την περιοχή της Σμύρνης, με αρκετά μεγάλη ενδοχώρα24. Την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Βόρειου Αιγαίου: Λήμνο, Σαμοθράκη, Λέσβο, Χίο, Σάμο και Ικαρία. Την παραχώρηση της Δωδεκανήσου και του Καστελόριζου από την Τουρκία στην Ιταλία. Την ελευθερία ναυσιπλοΐας στα στενά του Ελλήσποντου, της Προποντίδας και του Βοσπόρου για όλα τα πολεμικά και εμπορικά πλοία, κατά τη διάρκεια της ειρήνης αλλά και κατά την πολεμική περίοδο. Την αναγνώριση της Αρμενίας από την Τουρκία ως ανεξάρτητου κράτους και τον καθορισμό των συνόρων της με την Τουρκία προσωπικά από τον Αμερικανό πρόεδρο. Την αναγνώριση ως ανεξάρτητων κρατών της Συρίας και της Μεσοποταμίας, υπό την εντολή μεγάλης δύναμης. Την ανάθεση της διοίκησης της Παλαιστίνης στους Βρετανούς και Γάλλους, οι οποίοι θα μεριμνούσαν για την εγκατάσταση Ισραηλινών στην περιοχή αυτή. Την αναγνώριση από την Τουρκία της Εδγάζης ως ανεξάρτητου κράτους. Τον περιορισμό της στρατιωτικής τουρκικής δύναμης στους 60.000 άνδρες, με εθελούσια μόνον κατάταξη, και του ναυτικού σε 7 κανονιοφόρους και 6 τορπιλοβόλα, όπως επίσης και τη διάλυση των αεροπορικών μονάδων και υπηρεσιών. Την επαναφορά του καθεστώτος των διομολογήσεων υπέρ των συμμάχων, την ελευθερία πτήσης συμμαχικών σκαφών πάνω από το έδαφος και τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας και προσγείωσής τους στα τουρκικά αεροδρόμια. Τη σύσταση δημοσιονομικής επιτροπής και συμβουλίου δημοσίου χρέους, που θα αποτελούνταν από αντιπροσώπους της Μ. Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας και Τούρκο αντιπρόσωπο με συμβουλευτική ψήφο, για τον πλήρη έλεγχο της τουρκικής οικονομίας.

Χρόνος έναρξης εφαρμογής της συνθήκης καθορίστηκε η ημερομηνία κατάθεσης της επικύρωσής της από τη Μ. Βρετανία, τη Γαλλία, και την Τουρκία.

Μαζί με τη Συνθήκη Ειρήνης υπογράφηκαν και οι συμπληρωματικές συνθήκες:

• Η «Συνθήκη περί Δυτικής Θράκης»: υπογράφηκε από την Ελλάδα και τις τρεις μεγάλες δυνάμεις και αφορούσε την παραχώρηση στην Ελλάδα της Δ. Θράκης η οποία είχε αποσπαστεί από τη Βουλγαρία με τη Συνθήκη του Νεϊγύ (27/11/1919) και είχε προσφερθεί στους συμμάχους.

• Η «Συνθήκη περί Δωδεκανήσου»: υπογράφηκε από την Ελλάδα και την Ιταλία και αφορούσε την παραχώρηση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, εκτός από τη Ρόδο, η οποία θα παρέμενε στην κυριαρχία της Ιταλίας. Η Ιταλία δεσμευόταν να παραχωρήσει στη Ρόδο ευρεία τοπική αυτονομία και μετά από 15 χρόνια θα επιτρεπόταν στους κατοίκους της να αποφανθούν για την τύχη τους με δημοψήφισμα, το οποίο θα ακολουθούσε.

• Η «Συνθήκη περί προστασίας των εθνικών μειονοτήτων στην Ελλάδα»: υπογράφηκε από την Ελλάδα και τις τρεις μεγάλες δυνάμεις και αφορούσε την προστασία των εθνικών μειονοτήτων στην Ελλάδα και την παραχώρηση από την τελευταία στις βλάχικες κοινότητες της Πίνδου τοπικής αυτονομίας, σχετικής με θρησκευτικά και σχολικά ζητήματα, όπως επίσης και την αναγνώριση και τη διατήρηση των δικαιωμάτων των μη ελληνικών μοναστηριακών κοινοτήτων του Αγ. Όρους.

• Η «Συνθήκη περί ειδικών δικαιωμάτων επαγρυπνήσεως και ελέγχου». Υπογράφηκε από την Ελλάδα και τις τέσσερις δυνάμεις (Μ. Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία και Ιαπωνία) και περιέλαβε την παραίτηση της Μ. Βρετανίας και της Γαλλίας από τα ειδικά δικαιώματά τους επαγρύπνησης και ελέγχου στην Ελλάδα, τα οποία τους παρέχονταν από τις Συνθήκες του Λονδίνου (7/5/1832, 14/11/1863 και 29/3/1864). Επίσης, περιέλαβε και την παραίτησή τους από τις σχετικές με τον έλεγχο της θρησκευτικής ελευθερίας διατάξεις του Πρωτοκόλλου 3 του Λονδίνου της 3ης Φεβρουαρίου 1883. Διευκρινίζεται ότι οι θρησκευτικές ελευθερίες διασφαλίζονταν με την εγγύηση της Κ.τ.Ε.

• Η «Σύμβαση περί ζωνών επιρροής στην Τουρκία»: υπογράφηκε από τη Μ. Βρετανία, τη Γαλλία και την Ιταλία και αφορούσε τις ζώνες επιρροής στην Τουρκία της Γαλλίας και της Ιταλίας. Συγκεκριμένα, η Κιλικία περιλαμβανόταν στη ζώνη γαλλικής επιρροής και οι περιοχές Αττάλειας και Ικονίου στην ιταλική ζώνη.

Περισσότερα...

 

Γιάννης Πετσόπουλος - Τα πραγματικά αίτια της διαγραφής μου από το ΚΚΕ

Τα πραγματικά αίτια της διαγραφής μου από το ΚΚΕ

 

του Γιάννη Πετσόπουλου*

Άρης Βελουχιώτης

Ο Άρης ανέπτυξε θαυμαστά προσόντα οργανωτή, αρχηγού παρτιζάνων και στρατιωτικού. Αυτός ήταν το λαϊκό στρατιωτικό ταλέντο που έβγαλε ο αγώνας μας. Το ξεκαθάρισμα μέσα σε λίγες μέρες της Πελοποννήσου απ’ τους Γερμανούς, δικαίωσε τη γνώμη για τις στρατιωτικές του ικανότητες. Δεν είναι αλήθεια πως ο Άρης στάλθηκε από το Κόμμα έξω, για να εξιλεώσει το σφάλμα της δήλωσής του… Ο Άρης βγήκε μόνος του, όπως και ο Ορέστης, όταν η ηγεσία απέκρουε το αντάρτικο, και όταν το αντάρτικο φούντωσε, η ηγεσία έσπευσε να το θέσει κάτω από την κομματική πειθαρχία…

Ο Άρης δε βγήκε τώρα ενάντια στη Βάρκιζα. Βγήκε αμέσως την επομένη της Βάρκιζας. Ήταν αυτό η διαμαρτυρία ολόκληρου του αντάρτικου ενάντια σ’ αυτή τη συνθηκολόγηση, που παράδινε το κίνημα της αντίστασης ολόκληρο στα χέρια των προδοτών. Βγήκε με λίγους διαλεχτούς και γενναίους συντρόφους του, ενώ μπορούσε να παρασύρει, αν ήθελε, πολλές χιλιάδες, αποφασισμένους να πεθάνουν μαζί του με το τουφέκι στο χέρι, συμβολίζοντας τη θέληση του ελεύθερου ελληνικού λαού, που πολέμησε τέσσερα χρόνια τον κατακτητή, να μη δεχθεί μια νέα κατοχή. Βγήκε να πληρώσει με τη ζωή του το χρέος που είχε προς το κίνημα της εθνικής αντίστασης, σαν δημιουργός και ο πρώτος αρχηγός του, να μην το αφήσει να διαπομπευθεί στο πρόσωπό του. Έτσι έπρεπε να γίνει…

Το κεφάλι του Άρη του Βελουχιώτη, του αρχηγού της εθνικής αντίστασης, του ήρωα του Γοργοπόταμου, πριν κρεμαστεί από τους χθεσινούς συνεργάτες των Γερμανών στους φανοστάτες της πλατείας των Τρικάλων (της ίδιας πλατείας, όπου ο Παρτσαλίδης κι ο Σιάντος ανήγγειλαν τη συνθηκολόγηση της Βάρκιζας και τη διάλυση του ΕΛΑΣ) κυλίστηκε, μαζί με ολόκληρο το κίνημα της αντίστασης που συμβόλιζε, στο βόρβορο από την ίδια την ηγεσία του Κόμματος, που δε δίστασε να τον σπιλώσει με την κατηγορία της δειλίας. Πριν τον σκοτώσει φυσικά η αντίδραση, τον σκότωσε ηθικά το κόμμα.

Η αντίδραση έκανε τη δουλειά της. Κόβοντας το κεφάλι του Άρη και διαπομπεύοντάς το σαν κεφάλι ληστή, επιβεβαίωσε πανηγυρικά το πραγματικό πνεύμα της Βάρκιζας. Το πνεύμα της άρνησης του κινήματος της εθνικής αντίστασης, της εξόντωσής του, της διαπόμπευσης και του εξευτελισμού του στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Δέχθηκε με ευγνωμοσύνη την κατασπίλωση από μέρους μας του κινήματος στο πρόσωπο του Άρη, σαν μια ομολογία που της έδινε το δικαίωμα να μας αφαιρέσει τον κυριότερο τίτλο τιμής που διεκδικούσαμε, χαρακτηρίζοντάς μας όλους «τυχοδιώκτες». Ύστερα απ’ αυτή την ομολογία μας, που επιβεβαιώνει τις άτιμες κατηγορίες του Παπανδρέου στο Λίβανο και του Τσόρτσιλ στη Βουλή, για ένα «δήθεν κίνημα αντίστασης» που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά επιχείρηση μιας συμμορίας «εγκληματιών» και «τυχοδιωκτών», δεν υπάρχει πια κανένα εμπόδιο για την πλήρη εφαρμογή των αποφάσεων της Βάρκιζας, που τόσο επίμονα ζητούμε, ως προς τα κατά σύρραξη «εγκλήματά μας», και της συμφωνίας του Λιβάνου που προβλέπει για την τιμωρία των εγκλημάτων του ΕΑΜ κατά τον εθνικό αγώνα. Το πέσιμο μερικών εκατοντάδων κεφαλιών, που θα ακολουθήσει τις ομαδικές και συνεχείς θανατικές καταδίκες στα κακουργιοδικεία των Αθηνών, αρχίζοντας από του Μονέδα, θα το αποδείξει. Δε θα γλιτώσουν ούτε οι αξιωματικοί του ΕΛΑΣ, οποιουδήποτε βαθμού (σελ. 225-27).

 

Περισσότερα...

 

Δημήτρης Μπάτσης - Το δίδαγμα του Γληνού

Το δίδαγμα του Γληνού

 

του Δημήτρη Μπάτση*

«…Η οικονομία που στηρίζεται στο κέρδος και στην εκμετάλλευση της εργασίας ανθρώπων, κλείνει μέσα της αντιθέσεις, που οδηγούνε με καταναγκασμό σε ανταγωνισμούς και σε πολέμους. Μόνο μια οικονομία που θα ρυθμισθεί απόλυτα σε κοινοχτηματική βάση που δε θα είναι οικονομία κέρδους και εκμετάλλεψης, που θα παράγει όσο χρειάζεται το σύνολο και θα κατανέμει την παραγωγή ανάλογα με τις ανάγκες όλων εκείνων που συμμετέχουνε σ’ αυτή, μόνο αυτή μπορεί να κόψει σύρριζα τις αιτίες των ανταγωνισμών και των πολέμων. Η κατάργησή τους προϋποθέτει την κατάργηση του καπιταλισμού. Αν όλο αυτό το κολοσσιαίο προτσέσο μπορεί να συντελεστεί χωρίς πολέμους και επαναστάσεις τότε μόνο μπορεί να είναι βάσιμη η ελπίδα, πως ο πόλεμος οριστικά θα διαγραφεί σαν μέσο διακανονισμού των διακανονισμών.

Ο πόλεμος άρχισε τους προϊστορικούς χρόνους με την εγκαθίδρυσι της ιδιοκτησίας των μέσων που παράγουνε τα υλικά αγαθά (γης, ζώων, ανθρώπων, εργαλείων μηχανών) και θα τελειώσει όταν θα εγκαθιδρυθεί σ’ όλη τη γη η κοινοχτημοσύνη των μέσων παραγωγής.

Έτσι θα κλείσει ο πύρινος κύκλος της εκμετάλλεψης, της αρπαγής, της αιματοχυσίας, του ολέθρου και της βαρβαρότητας και θα βασιλέψει ειρήνη απάνω στη γη· ειρήνη και λευτεριά και δικαιοσύνη. Οι παλαιοί Αργοναύτες ξεκίνησαν για ν’ αρπάξουν το Χρυσόμαλλο Δέρας! Από τότες όλοι οι λαοί μάχονται και σφάζονται γι’ αυτό. Εκείνοι που θα κατορθώσουνε να εξαφανίσουνε το “Χρυσόμαλλο Δέρας” από τη γη θα είναι οι Αργοναύτες που θα σώσουνε την ανθρωπότητα από τον πόλεμο. Ποιοι θα είναι αυτοί;»

Δ. Γληνός, από το τέλος του πρώτου μέρους της «Τριλογίας του Πολέμου»**

 

Περισσότερα...

 

Μαρξιστική Σκέψη τόμος 13ος

Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 13, Απρίλιος-Ιούνιος 2014

Δελτίο Τύπου

 

Την πορεία του μαρξισμού στον 20ό αιώνα επιχειρεί να χαρτογραφήσει ο νέος τόμος 13 της Μαρξιστικής Σκέψης. Ο τόμος περιλαμβάνει μεταφράσεις κειμένων επιφανών μαρξιστών από όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, μαζί με κάποια βασικά για την εξέλιξη της μαρξιστικής θεωρίας κείμενα των Μαρξ, Ένγκελς και Μέρινγκ από το 19ο αιώνα.

Ο αναγνώστης θα βρει γνωστά και κυρίως άγνωστα και αμετάφραστα στα ελληνικά κείμενα που αφορούν τις πιο κομβικές πλευρές του μαρξισμού όπως: ο ιστορικός υλισμός· η μετέπειτα μαρξιστική έρευνα στο έργο του Μαρξ και η εξέλιξη του μαρξισμού· η οικονομική θεωρία· το κόμμα, η επανάσταση και ο σοσιαλισμός· η ιδεολογία και η τέχνη· η διαλεκτική φιλοσοφία· η μαρξιστική αποτίμηση της επανάστασης στις φυσικές επιστήμες. Περιλαμβάνονται επιφανείς μαρξιστές όπως οι Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν, Πλεχάνοφ, Κάουτσκι, Μέρινγκ, Λούξεμπουργκ, Τσέτκιν, Τρότσκι, Ζινόβιεφ, Μπουχάριν, Γκράμσι, Λούκατς. Αλλά παρουσιάζονται επίσης και άλλοι θεωρητικοί με ουσιαστικές συνεισφορές όπως οι Κόντγουελ, Γιακουμπόφσκι, Ιλιένκοφ, Όιζερμαν, Ομελιανόφσκι, Χάβεμαν, Μαντέλ, Κλιφ, Νόβακ.

Μέσα από την παρουσίαση των επεξεργασιών των μαρξιστών γίνεται προσπάθεια να αναδειχτεί η ενότητα της μαρξιστικής θεωρίας καθώς και η συνεχής ανάπτυξη και εμβάθυνσή της στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Παρουσιάζονται τα κύρια προβλήματα με τα οποία βρέθηκε αντιμέτωπη η μαρξιστική σκέψη και αναδεικνύεται η επάρκεια του μαρξισμού στο να ανιχνεύει τις τάσεις της κοινωνικής και ιδεολογικής εξέλιξης, παρά τις κατά καιρούς αστοχίες και καθυστερήσεις.

Σήμερα, όταν η ίδια η κρίση ξαναφέρνει στο προσκήνιο τον μαρξισμό, επιβεβαιώνοντας τις βασικές του θέσεις για τις βαθιές αντιφάσεις και τις ανειρήνευτες συγκρούσεις της καπιταλιστικής κοινωνίας, η σοβαρή γνωριμία με τη μαρξιστική παράδοση αποτελεί όρο για κάθε επιτυχημένη εφαρμογή του μαρξισμού στα προβλήματα του παρόντος. Η γνωριμία αυτή μπορεί να προσφέρει γνώση στη νέα γενιά, τους εργαζόμενους και τους φοιτητές, και να βοηθήσει σε μια παραγωγική προσέγγιση του μαρξισμού από τη ριζοσπαστική διανόηση.

 

 

Για περισσότερες πληροφορίες, Εκδόσεις Τόπος, Πλαπούτα 2 και Καλλιδρομίου, 11473 Αθήνα, τηλ. 210 8222835, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. . Βιβλιοπωλείο, τηλ. 210 3221580.

 

Περιεχόμενα

 

Εισαγωγικό σημείωμα

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΗΣ Αντί προλόγου: η πορεία του μαρξισμού στον 20ό αιώνα

 

Ιστορικός υλισμός

ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ Συμβολή στην κριτική της πολιτικής οικονομίας

Εισαγωγή

ΦΡΑΝΤΣ ΜΕΡΙΝΓΚ Για τον ιστορικό υλισμό

ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ Για τον ιστορικό υλισμό. Επιστολή στον Φ. Μέρινγκ

ΑΝΤΟΝΙΟ ΓΚΡΑΜΣΙ Βάση και εποικοδόμημα: Ιδεολογία, ηγεμονία, σχέσεις δύναμης

ΕΡΝΕΣΤ ΜΑΝΤΕΛ Ο ιστορικός υλισμός

Περισσότερα...

 
Βιβλιοθήκη
Διεθνείς Ειδήσεις
Επισκέπτες online
Έχουμε 27 επισκέπτες συνδεδεμένους